Branża kominiarska pełni kluczową rolę w utrzymaniu bezpieczeństwa i sprawności instalacji grzewczych, zwłaszcza w zabytkowych kamienicach, gdzie specyfika budowy i wiek przewodów dymowych wymaga szczególnej uwagi. Poniższy artykuł omawia istotę zawodu kominiarza, niezbędne narzędzia, szczegółowy przebieg czyszczenia komina w starych obiektach oraz związane z tym regulacje prawne.
Rola kominiarza i dziedzictwo zawodu
Zawód kominiarza to nie tylko praca fizyczna polegająca na usuwaniu sadzy i zanieczyszczeń z przewodów kominowych. To również misja dbania o bezpieczeństwo mieszkańców oraz troska o zachowanie zabytkowych elementów architektury.
- Historyczne korzenie: kominiarze pojawili się już w średniowieczu, a ich funkcja ewoluowała wraz z technologią ogrzewania.
- Symbolika i tradycja: charakterystyczny mundur, drabinka i szczotki stały się rozpoznawalnym znakiem profesji.
- Rola społeczna: comiesięczne lub roczne kontrole przewodów były dawniej jednym z elementów dbania o zdrowie publiczne.
Dziś kominiarz to często certyfikowany specjalista, który ukończył odpowiednie kursy i szkolenia, a jego wiedza łączy elementy mechaniki, fizyki spalin oraz budownictwa.
Przygotowanie do pracy oraz niezbędne narzędzia
Przed rozpoczęciem inspekcji i czyszczenia komina, profesjonalista musi zadbać o odpowiednie zabezpieczenia i zgromadzić narzędzia dostosowane do specyfiki budynku.
Niezbędny sprzęt
- Szczotki kominowe o różnych kształtach i średnicach (druciane, nylonowe, z włosia).
- Elastyczne pręty lub linki do wprowadzania szczotek na znaczną wysokość.
- Kamizelka asekuracyjna, uprząż i linki bezpieczeństwa.
- Latarka czołowa do inspekcji wnętrza kanału kominowego.
- Profesjonalna kamera inspekcyjna z nagrywaniem obrazu.
- Maska z filtrem przeciwpyłowym oraz rękawice ochronne.
Ocena stanu technicznego
Przed właściwym czyszczeniem kominiarz dokonuje wstępnej inspekcji:
- Sprawdzenie szczelności przewodów – eliminacja ryzyka uchodzenia spalin do pomieszczeń.
- Ocena stopnia osadzenia sadzy i smoły – kluczowe do określenia częstotliwości przyszłych przeglądów.
- Weryfikacja stanu ceramiki lub wkładów kominowych – uszkodzone elementy kwalifikują się do naprawy.
Proces czyszczenia komina w kamienicy
Interwencja w starych budynkach wymaga precyzji i znajomości specyfiki konstrukcji. Poniżej opisano kolejne etapy prac.
1. Przygotowanie miejsca pracy
- Zabezpieczenie okolic paleniska i podłogi folią ochronną.
- Odłączenie źródła ognia i ostudzenie urządzeń grzewczych.
- Zapewnienie właściwej wentylacji w pomieszczeniu.
2. Czyszczenie przewodów spalinowych
Metodologia zależy od materiału, z jakiego wykonano komin (cegła, blacha, wkład ceramiczny). Kominiarz zaczyna od wprowadzenia odpowiedniej szczotki, którą obraca i przesuwa, aby oderwać nagromadzony osad. W przypadku bardzo mocno zabrudzonych przewodów może być konieczne zastosowanie:
- Strumienia sprężonego powietrza – do usuwania luźnych cząstek sadzy.
- Środków chemicznych neutralizujących zbitą smołę.
- Kamery inspekcyjnej – do monitorowania postępów pracy i weryfikacji oczyszczonej powierzchni.
3. Usuwanie zanieczyszczeń i kontrola końcowa
Wszystkie odpady spalinowe zbiera się do pojemników, potem dokonuje się końcowej oceny stanu przewodu. W razie wykrycia ubytków w murze lub uszczelek, kominiarz dokonuje drobnych napraw lub rekomenduje wymianę elementów na nowe.
Bezpieczeństwo i obowiązujące normy
Zgodnie z przepisami warunki prowadzenia prac kominiarskich regulują przepisy takich aktów jak Prawo budowlane czy rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Kluczowe zasady to:
- Regularność kontroli – co najmniej raz w roku dla kominów wentylacyjnych i cztery razy dla dymowych w obiektach mieszkalnych.
- Stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, w tym kasków, okularów i masek.
- Zachowanie prawidłowo udokumentowanej karty przeglądu, zawierającej datę, rodzaj czynności oraz uwagi kominiarza.
Przestrzeganie tych wymogów gwarantuje minimalizację ryzyka zatruć tlenkiem węgla, pożarów sadzy czy awarii przewodów spalinowych, co w kamienicach, często o utrudnionym dostępie, ma szczególne znaczenie dla przepustowości systemu kominowego.
Nowoczesne rozwiązania w kominiarstwie
Rozwój technologii pozwala na coraz bardziej zaawansowane metody diagnostyczne i czyszczące:
- Inspekcja dronowa – w dużych obiektach możliwość szybkiego sprawdzenia stanu wyższych partii przewodów.
- Systemy automatycznego monitoringu sadzy i temperatury – przekazywanie danych w czasie rzeczywistym.
- Materiały kompozytowe do naprawy przewodów – lekkie, odporne na wysoką temperaturę i korozję.
Dzięki nim kominiarz może zaproponować klientom rozwiązania wydłużające okres pomiędzy przeglądami i podnoszące efektywność instalacji grzewczej.

